Wat surftherapie mij heeft geleerd over verandering
Vijf dagen therapie buiten de spreekkamer. In het water, op de mat, in een groep. En een hoeveelheid verandering die ik normaal pas na maanden zie.
Psychologische flexibiliteit kent geen diagnose
We werkten met mensen van verschillende culturen, leeftijden en achtergronden, met heel uiteenlopende worstelingen. En toch werd bij vrijwel iedereen dezelfde beweging zichtbaar: meer ruimte voor lastige gevoelens, meer contact met het moment, meer bereidheid om te doen wat er werkelijk toe doet. De aanpak die ik gebruik vraagt niet om een specifieke diagnose. Hij vraagt om bereidheid.
Dat klinkt abstract, maar op het strand werd het concreet. Iemand die vastliep in piekeren en iemand die worstelde met verlies bleken in dezelfde oefening hetzelfde te ervaren: stoppen met vechten tegen de ervaring en kiezen voor een richting die past bij wie ze willen zijn. Het bevestigt wat ik in mijn praktijk al langer ervaar, namelijk dat de onderliggende processen van psychologische flexibiliteit veel breder werken dan de hokjes waarin we onze klachten plaatsen.
Ervaringsgericht werken versnelt verandering
In de spreekkamer praten we vaak over gedrag dat zich ergens anders afspeelt, buiten de sessie, later die week, in een situatie die de cliënt achteraf navertelt. Bij Ripple verdween die afstand. Wat we in het groepswerk bespraken, werd direct belichaamd in de yoga, de meditatie en op de surfplank. Geen vertaalslag naar de echte wereld, want het was al de echte wereld.
Het verschil tussen ergens over praten en iets daadwerkelijk doormaken bleek enorm. Angst voor controleverlies bespreek je, of je voelt hem terwijl een golf je onderuit haalt en je merkt dat je het overleeft. Dat tweede laat een veel diepere afdruk achter. Ik zag mensen in vijf dagen verschuivingen maken waar in spreekkamer-therapie we soms maanden bezig ben. Niet omdat het werk lichter was, maar omdat het lijfelijk was.
De helende kracht van frictie
We leven in een steeds individueler wereld, die door technologie en AI alleen maar gladder en gestroomlijnder wordt. Steeds minder wrijving, steeds minder ongemak. Maar juist die wrijving bleek bij Ripple het werkzame ingrediënt. De verschillen in de groep, de botsingen, de momenten van herkenning bij een ander, dat was wat mensen verder bracht.
Tegelijk leerde het me iets waardevols over individuele therapie. In de spreekkamer is het rustig en veilig, en dat is precies de bedoeling, maar het leven van mijn cliënten speelt zich af buiten die kamer, in de wereld waar het wel schuurt. Daar ligt voor mij de winst. Hoe sterker we samen oefenen om het inzicht uit de sessie mee naar buiten te nemen, naar de gesprekken, de relaties en de situaties die werkelijk wrijving geven, hoe meer blijvende verandering ontstaat.
Wat ik meeneem naar de spreekkamer
Terug in Amsterdam draag ik drie dingen met me mee. Dat verandering minder afhankelijk is van de juiste diagnose dan van de juiste bereidheid. Dat ik vaker mag durven werken met wat er hier en nu in de kamer gebeurt, in plaats van erover te praten. En dat de echte verandering zich afspeelt buiten de spreekkamer, in de wereld waar het schuurt, en dat het mijn taak is om cliënten te helpen het inzicht juist daar toe te passen.
Veel dank aan Djai Baaten en aan mijn collega Fleur, met wie ik dit mocht doen. Het was een experiment dat me als therapeut verder heeft gebracht, en dat ik iedereen die met groepswerk of ervaringsgerichte therapie speelt van harte aanraad om eens te ervaren.